Cookies.

Page content

Wat is een bruikleenovereenkomst?

Wat is een bruikleenovereenkomst?

Soms leen je iets aan een ander uit, zonder daar een tegenprestatie voor terug te verlangen. Je geeft bijvoorbeeld gereedschap te leen bij de levering van een meubel, of je leent een bedrijfsmachine uit aan een collega-ondernemer. Hoe kostbaarder het goed dat je uitleent is, des te belangrijker is het dat je het weer ongeschonden terugkrijgt. Een bruikleenovereenkomst legt in zulke gevallen de afspraken vast tussen degene die iets leent en een ander die iets uitleent.

Wettelijke regeling bruikleen

De wettelijke bepalingen van bruikleen zijn te vinden in de artikelen 1777 tot en met 1790, dertiende titel van boek 7A Burgerlijk wetboek.

Wettelijke definitie bruikleen

In artikel 7A:1777 BW van de wet is bruikleen als volgt gedefinieerd:

Bruikleening is eene overeenkomst, waarbij de eene partij aan de andere eene zaak om niet ten gebruike geeft, onder voorwaarde dat degene die deze zaak ontvangt, dezelve, na daarvan gebruik te hebben gemaakt, of na eenen bepaalden tijd, zal terug geven.

De tekst van dit wetsartikel stamt uit 1838. Bij de modernisering van het Burgerlijk Wetboek in 1992 zijn de bepalingen over bruikleen (helaas) niet meegenomen.

Deze wettelijke definitie heeft een aantal elementen in zich, namelijk:

  1. De een leent iets aan een ander uit;
  2. De lener mag het geleende gebruiken;
  3. Het gebruik vindt plaats om niet (dat wil zeggen zonder tegenprestatie);
  4. De lener is verplicht om het geleende na een bepaalde tijd terug te geven.

Het kenmerkende en essentiële element bij bruikleen is het gebruik om niet. Dit betekent dat er bij bruikleen geen tegenprestatie voor het gebruik van het geleende kan worden verlangd. Hierin onderscheidt bruikleen zich van huur en pacht. Zodra de bruiklener een vergoeding betaalt voor gebruik van het geleende, is er geen sprake meer van bruikleen.

Bruikleencontract gratis voorbeeld
Wil je zelf een bruikleenovereenkomst opstellen? Download dan nu direct ons gratis Word-template.
Je gegevens zijn veilig. Wij hebben ook een hekel aan spam.

Overige wettelijke regels

Verder bepaalt de wet onder meer het volgende (beknopt samengevat).

  • De bruiklener moet het geleende als een goed huisvader bewaren en onderhouden. Hij mag het geleende alleen gebruiken voor doeleinden waarvoor het bedoeld is.
  • De bruiklener moet de gebruikelijke kosten voor normaal gebruik en onderhoud zelf betalen. Buitengewone, noodzakelijke onkosten komen echter voor rekening van de uitlener.
  • De bruiklener is verplicht het geleende weer terug te geven zodra de overeengekomen termijn is verstreken of het overeengekomen gebruik heeft plaatsgevonden.
  • De uitlener kan het uitgeleende (onder meer) eerder terugvorderen als de bruiklener tekort is geschoten in zijn zorgplicht over het geleende.
  • Als de uitlener de uitgeleende zaak zelf eerder dringend nodig heeft en de bruiklener weigert het geleende terug te geven, dan kan dient de vordering tot teruggaaf door de rechter te worden toegewezen.

Deze wettelijke regels zijn van regelend recht. Dit betekent dat hiervan afgeweken kan worden.

Dit is waar het bruikleencontract in beeld komt. Een schriftelijke bruikleenovereenkomst biedt naast een bewijsfunctie ook de mogelijkheid om van de bovenstaande wettelijke regels af te wijken en eigen afspraken tussen bruikleengever en bruiklener op te stellen.

Relevantie en voorbeelden van bruikleen

Vaak wordt ten onrechte gedacht dat bruikleen uitsluitend betrekking kan hebben op vriendendiensten. Er mag immers niet betaald worden. Niets is echter minder waar! Bruikleen vervult tegenwoordig in tal van economisch relaties een zeer belangrijke commerciële rol.

Vaak maakt bruikleen onderdeel uit van een groter geheel aan commerciële afspraken met een duidelijk winstoogmerk.

Voorbeelden van commerciële bruikleenafspraken

Een aantal voorbeelden om dit te illustreren:

  • In de horeca worden de bar en tapinstallatie vaak door de brouwerij om niet ter beschikking gesteld aan de horeca-exploitant als onderdeel van het leveringscontract;
  • Veel internetproviders geven het noodzakelijke modem in bruikleen bij een internetabonnement;
  • De bruikleen van laptop en mobiele telefoon vormt onderdeel van menig arbeidsovereenkomst tussen werknemer en werkgever;
  • Een stuk grond kan ten behoeve van extra parkeergelegenheid in bruikleen worden gegeven als onderdeel van een huurcontract van een naburig pand;
  • Automaten voor koffie, thee of snoep worden in bruikleen gegeven als onderdeel van een leveringsafspraak.

Wat leg je vast in een bruikleenovereenkomst?

Een bruikleencontract verleent de gebruiker een aantoonbaar recht om het geleende te mogen gebruiken. Maar ook de uitlener heeft baat bij een getekend bruikleencontract. Mocht hetgeen hij heeft uitgeleend beschadigd raken, of zelfs verloren gaan dan kan hij op de afspraken in het getekende bruikleencontract in samenhang met de wettelijke regeling over bruikleen terugvallen.

Denk bij het opstellen van een bruikleencontract bijvoorbeeld onder meer aan het opnemen van afspraken omtrent de volgende onderwerpen:

  • Een eenduidige omschrijving van partijen;
  • Een duidelijke omschrijving van het object;
  • Een duidelijke omschrijving van de staat van het object bij aanvang;
  • Welk gebruik is wel en niet toegestaan tijdens de periode van bruikleen?
  • Welke zorg moet de bruiklener tijdens de bruikleen over het geleende betrachten?
  • Wie verzekert het geleende tegen beschadiging, brand of diefstal?
  • Wat is de periode van bruikleen?
  • Is gebruik door derden toegestaan of niet?
  • Afspraken over de vergoeding van de kosten bij schade, verlies of diefstal.

Wanneer er in de bruikleenovereenkomst een bepaalde duur is overeengekomen kan deze niet zomaar tussentijds worden opgezegd. Wanneer je dus iets hebt afgegeven in bruikleen, kan degene die leent daar rechten aan ontlenen. Dit kan zelfs het geval zijn wanneer je iets zonder schriftelijk contract hebt uitgeleend.

Bij bruikleen voor onbepaalde tijd moet je als uitlener aan de bruiklener een redelijke termijn geven om het weer goed terug te geven. Hoe lang deze termijn moet zijn hangt af van de concrete omstandigheden.

Bruikleen, wat kan er mis gaan?

In dit filmpje zien we hoe door een filmploeg van SBS6 zogenaamd bruikleen wordt ingezet om bij nietsvermoedende burgers de auto te stelen. Strikt genomen is hier overigens door de aangeboden € 100,00 geen sprake meer van bruikleen maar van huur.

Bruikleen versus huur

Wanneer je aan het uitlenen van een goed een duidelijke tegenprestatie verbindt voor het gebruik van het geleende object, is er geen sprake meer van bruikleen, maar van huur. De regels van het huurrecht zijn in een aantal gevallen strenger dan die van bruikleen en dit kan met name voor degene die het gebruik heeft afgestaan nadelige gevolgen hebben.

De bruikleengever mag wel een vergoeding voor zijn (on)kosten aan de bruiklener vragen. Iemand die zijn auto uitleent mag binnen het kader van bruikleen dus bijvoorbeeld wel een vergoeding vragen voor de brandstof. Ook als de uitlener een parkeerboete ontvangt omdat de bruiklener tijdens zijn gebruik de auto fout heeft geparkeerd kan hij deze kosten binnen het kader van bruikleen terugvorderen.

Een vergoeding mag echter niet aangemerkt worden als een tegenprestatie voor het gebruik. Wanneer de gevraagde vergoeding de werkelijke kosten te boven gaat zoek je de grens van het toelaatbare binnen het juridische kader van bruikleen op en begeef je je mogelijk op het andere terrein van het huurrecht.

Bruikleen van woonruimte

Bij woonruimten kunnen de gevolgen hierbij het grootst zijn. Juist hier worden de grenzen vaak opgezocht. Hier gaat het dan ook in de praktijk vaak mis.

Waarom?

Bij het gebruik van een woning geniet de bruiklener namelijk niet de wettelijke bescherming die een huurder wel geniet. Bruikleengevers zoeken regelmatig de grenzen van bruikleen op door een vergoeding te vragen aan de tijdelijke bewoners die hun werkelijke onkosten van het gebruik – voor bijvoorbeeld gas, water, licht, verzekering en lokale belastingen – overstijgt.  Daarmee begeven ze zich op glad ijs.

De “tijdelijke” gebruikers kunnen vroeg of laat tot het inzicht komen dat ze het pand niet meer willen verlaten. Als eigenaar zit je dan mogelijk met de gebakken peren. Een succesvol beroep op huurbescherming betekent dat het pand niet zo maar ontruimd kan worden en dat je dus mogelijk opgescheept zit met vaste gebruikers die het object tegen een lage vergoeding blijvend kunnen gebruiken.

Bruikleencontract gratis voorbeeld
Wil je zelf een bruikleenovereenkomst opstellen? Download dan nu direct ons gratis Word-template.
Je gegevens zijn veilig. Wij hebben ook een hekel aan spam.
Vincent Jongedijk
Vincent is de oprichter, eigenaar en het gezicht van Overeenkomst.nu. Hij heeft in 2000 zijn studie bedrijfseconomie en in 2013 zijn studie milieurecht voltooid aan de Universiteit van Tilburg.Vincent is sinds 2004 zelfstandig ondernemer en werkt met name voor vastgoedbeleggers, vastgoedhandelaren, beheerders, projectontwikkelaars en diverse makelaarskantoren.Vincent beheert enkele vastgoedportefeuilles, adviseert op het gebied van vastgoedexploitatie en ruimtelijke mogelijkheden en procedeert als jurist in huur- en bestuursrechtzaken.

Comment Section

6 reacties op “Wat is een bruikleenovereenkomst?


Door Schutten op 16 januari 2018

Ik heb een bruikleen overeenkomst met iemand die bij mij inwoond deze persoon heeft
Ik heb een bruikleen overeenkomst met iemand die bij mij inwoond
Deze persoon heeft wat schulden kunnen ze nu beslag leggen op mijn spullen


Door Vincent Jongedijk op 19 februari 2018

Als er geen sprake is van gemeenschappelijke zaken zal dit waarschijnlijk niet zo maar kunnen.

Leg uw zaak voor een goed advies voor aan een ter zake kundig jurist.


Door Dim op 27 februari 2018

Ik huur via de woningbouw een woonhuis met aangelegen pand/aanbouw. Deze aanbouw valt onder in het huurcontract onder bruikleen (om niet) voorwaarde. Voor de woning worden er gemeentebelastingen betaald voor gebruikers woningen. Nu krijg ik na jaren opeens ook aanslagen voor gemeentebalastingen gebruikers niet woningen voor de aanbouw. Is dit terecht?



Door M. van Dorp op 9 maart 2018

Wij hebben 25 jaar een woning van de Gemeente gepacht. Door wijziging in de Pachtwet is dit sinds 2007 niet meer mogelijk. Sindsdien wonen wij in de woning om niet. Een bruikleenovereenkomst is door ons niet ondertekend omdat daar bepalingen in stonden waar wij het niet mee eens waren. De Gemeente heeft op ons aangetekende schrijven en herhaalde verzoek een en ander te regelen nooit meer gereageerd. Nu wil de Gemeente het perceel verkopen. Wij kunnen de vraagprijs echter niet betalen. De gemeente heeft ons nu verzocht binnen vier maanden te vertrekken (omdat wij al lang genoeg daar “mogen” wonen). Het betreft hier de oude boerderij van de grootouders van mijn man, waaraan hij emotioneel zeer gehecht is.


Plaats een reactie


*