Page content

Arbeidsovereenkomst

Arbeidsovereenkomst

De ondernemer die bij zijn werkzaamheden de hulp inroept van personeel, krijgt te maken met het arbeidsrecht. Bij arbeid die door zo’n personeelslid in dienstverband wordt verricht regelt een arbeidsovereenkomst, of arbeidscontract, de verhouding tussen werkgever en werknemer.

Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst, hoe liggen de verhoudingen op de werkvloer en wat gebeurt er als het arbeidscontract wordt beëindigd ?

Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst?

De wet kent slechts 3 vormen van het verrichten van arbeid voor een ander in ruil voor een financiële vergoeding:

  • arbeidsovereenkomst
  • overeenkomst van opdracht
  • aanneming van werk

Arbeid, loon en gezagsverhouding

De arbeidsovereenkomst onderscheidt zich van de twee andere vormen doordat de werknemer dat doet onder gezag en instructie van de werkgever. De werkgever bepaalt -kort gezegd – wat de werknemer moet doen en wanneer. Ondanks het feit dat werknemers steeds meer vrijheid krijgen in de invulling van hun werk, bepaalt deze gezagsverhouding nog steeds in belangrijke mate of er sprake is van een arbeidsovereenkomst of van een andere vorm van arbeid.

Bescherming werknemer

De kwalificatie arbeidsovereenkomst brengt met zich mee dat ook het arbeidsrecht van toepassing is op deze werkverhouding met alle verstrekkende gevolgen van dien. Het arbeidsrecht bevat immers nog steeds veel regels ter bescherming van de werknemer.

Waarom een arbeidsovereenkomst schriftelijk vastleggen?

Waarom zou je een arbeidscontract schriftelijk moeten vastleggen? De wet vereist dit immers niet. Een mondelinge afspraak is ook een overeenkomst en dat geldt tevens voor de arbeidsovereenkomst. De voordelen van een schriftelijk arbeidscontract zijn:

  • Werkgever en werknemer hebben zekerheid over de gemaakte afspraken;
  • Schriftelijke afspraken helpen om achteraf de bedoeling van beide partijen vast te stellen;
  • Voor sommige afspraken vereist de wet wel dat ze schriftelijk worden gemaakt. Voorbeelden hiervan zijn het proeftijdbeding en het concurrentiebeding. Deze zijn ongeldig als ze niet schriftelijk zijn vastgelegd.

Het is daarom raadzaam om voorafgaand aan de start van het werk een arbeidsovereenkomst altijd op papier te zetten.

Welke arbeidsovereenkomst is voor mij het meest geschikt?

In de arbeidsovereenkomst kunnen alle mogelijke afspraken over het werk worden vastgelegd, volledig afhankelijk van de wensen van partijen en de mogelijkheden.

Standaard arbeidsovereenkomsten

Veel afspraken worden in de meeste arbeidsovereenkomsten wel gemaakt, zoals de duur en urenomvang. Hierdoor bestaan er inmiddels al veel standaard arbeidsovereenkomsten of – afspraken, zoals:

  • arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd/onbepaalde tijd
  • fulltime/parttime arbeidscontract
  • min-/maxcontract
  • 0-urencontract

Arbeidsovereenkomst: welke afspraken worden vastgelegd?

Een arbeidsovereenkomst kan omvangrijk zijn en zeer gedetailleerd allerlei afspraken tussen werkgever en werknemer vastleggen. Dit zal vaak het geval zijn bij grote ondernemingen met professionele HRM-afdelingen. Veel van dergelijke grote bedrijven hanteren bovendien uitgebreide reglementen voor het personeel. Het is gebruikelijk dat deze reglementen onderdeel uitmaken van de arbeidscontracten. In het midden- en kleinbedrijf zijn de arbeidscontracten vaak veel eenvoudiger van aard. Dit is zeker niet altijd minder goed.

Het is in dergelijke gevallen wel raadzaam om alle onderwerpen die tijdens de onderhandelingen zijn besproken en waarover afspraken zijn gemaakt vast te leggen. Ter ondersteuning staan onderstaand de onderwerpen opgesomd die zoal in een arbeidsovereenkomst kunnen voorkomen.

Aard van de arbeidsovereenkomst

  • Functieomschrijving
  • Omschrijving werkzaamheden
  • Duur van het contract
  • CAO
  • Proeftijd
  • Opzeggingsmogelijkheden

 

Werkafspraken

  • Werktijden
  • Beschikbaarheid
  • Overwerk
  • Vakantiedagen
  • ATV-dagen
  • Arbeidsongeschiktheid en ziekte

 

Financiële afspraken arbeidscontract

  • Salaris
  • Variabele beloning, winstdeling, tantième, of bonus
  • Eindejaarsuitkering
  • Dertiende maand
  • Pensioen
  • Toeslagen
  • Vergoeding onkomsten

 

Gedragsvoorschriften werknemer

  • Gebruik bedrijfsmiddelen
  • Nevenarbeid, of nevenfuncties
  • Bedrijfsregels
  • Schorsing

 

Overige veel voorkomende bedingen

  • Proeftijdbeding
  • concurrentiebeding
  • geheimhoudingsbeding
  • Intellectueel eigendom

Deze speciale afspraken worden veelal aangevuld met een boetebeding. Dit houdt in dat degene die zich niet aan deze gemaakte afspraken houdt bij wijze van sanctie een contractuele boete jegens de ander verbeurt.